Prawidłowe funkcjonowanie organizmu w dużej mierze zależy od zbilansowanej diety, szczególnie w życiu osób starszych. Instytut Żywności i Żywienia opracował dedykowaną dla seniorów Piramidę Zdrowego Żywienia i Aktywności Fizycznej, zawierającą najważniejsze zalecenia, które mogą wpływać na poprawę jakości życia. W listopadzie przypada Ogólnopolski Dzień Seniora, z tej okazji warto przypomnieć najważniejsze zasady diety osób starszych.

 Właściwe odżywianie wpływa nie tylko na nasze samopoczucie, ale też na funkcjonowanie organizmu. Wraz z wiekiem coraz ważniejsze staje się odpowiednie nawodnienie oraz wysoka zawartość składników odżywczych w przyjmowanych z dietą pokarmach. Im jesteśmy starsi, tym wolniej działa nasz organizm – spowolnieniu ulega proces trawienia, a ciało przestaje sygnalizować potrzebę przyjmowania płynów, co może prowadzić do odwodnienia. Zmniejszone łaknienie może prowadzić do rozregulowania cyklu przyjmowania posiłków, a co za tym idzie, do osłabienia. Jeśli dodatkowo nie będziemy zwracać uwagi na gęstość odżywczą spożywanych produktów, może dojść do niedoborów, co jeszcze bardziej osłabia pracę poszczególnych organów. I choć każde pokolenie seniorów ma swoje przyzwyczajenia żywieniowe, warto pamiętać, że codzienna dieta powinna być bogata w owoce, warzywa i ich przetwory, również te krajowe, odznaczające się wysoką jakością. Te produkty mogą pozytywnie oddziaływać na sprawność intelektualną oraz fizyczną w starszym wieku. Poznanie zasad prawidłowego żywienia seniorów jest kluczowe dla ich zdrowia.

Warzywa i owoce = co najmniej połowa przyjmowanych pokarmów

W Piramidzie Zdrowego Żywienia i Aktywności Fizycznej dla osób starszych, oprócz ruchu, istotną rolę odgrywają warzywa, owoce oraz wysokiej jakości przetwory owocowo-warzywne, takie jak soki lub smoothies. Warto pamiętać o polskich produktach ogrodniczo – sadowniczych , które stanowią cenne źródło wielu składników odżywczych. Eksperci ds. żywienia zalecają spożywanie minimum 400 g warzyw, owoców dziennie w co najmniej 5 porcjach, zarówno w formie samodzielnej potrawy, jak i dodatku do niej lub osobnej przekąski. Co ważne, z uwagi na problemy np. z gryzieniem seniorzy mogą zastąpić dwie zalecane porcje dwoma szklankami soku i smoothie(ok. 400 ml).[1] Soki i smoothies, są bogate w wiele witamin i składników mineralnych. Wraz z wiekiem zdolność organizmu do przyswajania substancji odżywczych maleje, dlatego też warto sięgać po produkty o wysokiej gęstości odżywczej. Jedno z badań obserwacyjnych[2] wykazało, że u młodszych kobiet poziom karotenoidów był wyższy niż u starszych, a poziom tokoferolu (witaminy E) był niższy, pomimo tego, że osoby starsze spożywały więcej owoców i soków owocowych, będących źródłami karotenoidów. To może sugerować, że różnice w wynikach badań były powiązane z wiekiem i mogły wynikać ze zmiany sposobu magazynowania karotenoidów w organizmie bądź ich niższej biodostępności. Wyniki wskazują więc, że istnieje konieczność spożywania większej ilości warzyw, owoców oraz ich przetworów przez seniorów, co zapewni właściwą ilość witamin i innych substancji odżywczych wpływających pozytywnie na sprawność umysłu, czego dowodzą inne wyniki badań. Wskazują one, że sok owocowy w diecie seniorów z otępieniem o łagodnym lub umiarkowanym natężeniu może poprawiać pamięć i procesy poznawcze dzięki zawartych w tym produkcie flawonoidach, w tym antocyjanach.[3]

Wysokiej jakości produkty o dużej gęstości odżywczej

Soki i smoothies, powstające z warzyw i owoców, są wartościowym uzupełnieniem codziennej diety oraz wygodnym rozwiązaniem dla seniorów dzięki płynnej formie i dłuższemu terminowi minimalnej trwałości niż ma to miejsce w przypadku świeżych warzyw czy owoców. Potwierdzeniem jakości i wysokiej zawartości składników odżywczych takich produktów mogą być specjalne oznaczenia, takie jak np. Certyfikowany Produkt (CP), który jest dedykowany przetworom z owoców i warzyw. Przy logo CP zawsze są zamieszczane informacje o zawartych w produktach witaminach oraz składnikach mineralnych, a także ich pozytywnym wpływie na funkcjonowanie organizmu. Dzięki temu nie tylko seniorzy, ale i wszyscy konsumenci, zyskują potwierdzenie wysokiej jakości, zamieszczane na opakowaniach przebadanych artykułów spożywczych, przystępujących do Systemu Jakości Certyfikowany Produkt (CP).

[1] //ncez.pl/upload/piramida-dla-osob-w-wieku-starszym-opis.pdf

[2] Stuetz W i wsp. (2016) Plasma Carotenoids, Tocopherols, and Retinol in the Age-Stratified (35-74 Years) General Population: A Cross-Sectional Study in Six European Countries. Nutrients 8: E614

[3] Białecka-Dębek A., Pietruszka B., Minta D., (2017)  Spożycie warzyw i owoców a funkcje poznawcze wybranej grupy osób starszych – badanie pilotażowe, Geriatria, 11: 265-271